Floret

Uit het Italiaans waar het wapen de naam fleuret (bloem) kreeg vanwegen de bloemvormige knop van het gevest. Oorspronkelijk was dit wapen een leswapen en veel lichter en flexibeler dan de degen waarvan het was afgeleid. Het kwam op aan het begin van de zeventiende eeuw in gebruik 17^de eeuw, maar werd pas in de 18^de eeuw gebruikt voor het duel. Het waren hier met name de Fransen die dit wapen introduceerde (alhoewel het in Italië al bekend stond als ‘de zwarte degen’).

Dit jongste wapen blijkt onder de schermwapens van tegenwoordig het populairst, terwijl het qua schermtechniek toch het meest complexe wapen is. Ook hier wordt er gestreden op een loper van 16 meter. In tegenstelling tot degen, heeft men hier te maken een kleiner trefvlak en met aanvalsrecht. Het trefvlak van de floretschermer betreft de romp van de tegenstander (armen en hoofd uitgezonderd). Treffers die hierbuiten worden gemaakt zijn niet geldig. Voorts zijn treffers doorgaans alleen maar geldig indien er aanvalsrecht geldt, vooral dit laatste maakt het floret met name een tactisch wapen.

Sabel

Afgeleid van het Hongaarse szablya, hetgeen een gebogen slagwapen was met één snede. De oorspong van dit wapen moeten we in het Oosten zoeken en is nauw verwant met het Turkse Kromzwaard. Ook dit wapen ontwikkelde zich vanaf de 15^de eeuw tot duelwapen. Gezien de bravour van het houwen is dit wapen met name in zwang gebleven in militaire kringen.

Ook vandaag de dag maakt het sabelschermen nog voldoende indruk, al wordt ze het minste beoefend van de drie schermdisciplines. Ook hier is de loper weer 16 meter en geldt er net als bij floret het aanvalsrecht. Het trefvak betreft hier alles wat zich boven de heupen bevindt. Aangezien het hier een slagwapen betreft wijkt de schermtechniek voor dit wapen behoorlijk af van de beide andere wapens.

Degen

Van het Oud-Frans dague ( in het Engels dagger) de eigennaam voor een steekwapen met een puntig toelopende kling. In zowel het Engels als het Frans luidt de feitelijke vertaling in het Nederlands ‘dolk’. Waarschijnlijk heeft dit niet zozeer met de lengte van het wapen te doen gehad, maar met de aard van het gebruik. In tegenstelling tot de oudere slagzwaarden werd er met dit ‘nieuwere’ wapen voornamelijk gestoken. Het werd dan ook meer een wapen voor de individuele strijd. In loop van de 15^e en 16^e eeuw ontwikkelde het zich namelijk als wapen in de strijd om de eer van Italiaanse en Franse edelen.

In het moderne schermen worden er ook nog steeds degens gekruist. De moderne degens zien er echter wel wat anders uit (zie boven). Tegenwoordig strijdt men tegen elkaar op een koperen loper van 16 meter. Hierbij is het de bedoeling dat men zoveel mogelijk treffers maakt op het trefvlak van de tegenstander (, deze worden elektronisch geregistreerd). Voor degenschermers is verder bepaald dat het gehele lichaam trefvlak is en dat men geen rekening hoeft te houden met aanvalsrecht. Degenschermers benaderen daarmee het meeste het idee van het ouderwetse duel om leven en dood, immers; iedere treffer telt!

Schermen volgens Microsoft Encarta98 winkler prins editie

schermen, omvat de tot sport verheven strijd van man tegen man met blanke wapens. Tekeningen in de Egyptische tempel van Medinet Haboe (12de eeuw v.C.) tonen reeds schermers. De schermsport maakt sinds 1896 deel uit van de Olympische Spelen. Door constructie van bijzondere sportwapens, gebruik van dekkingsmiddelen (masker, bijzondere schermkleding, enz.), scherpomlijnde reglementen en het ontbreken van direct fysiek contact wordt het risico voor het oplopen van blessures beperkt. De in de schermsport gehanteerde sportwapens zijn de floret, de degen en de sabel. De floret weegt maximaal 500 g en heeft een lengte van maximaal 110 cm. De kling (het deel van het wapen tussen de punt en de kom; dit laatste is de schijf die hand en pols beschermt) is zeer buigzaam en meet 90 cm. De degen weegt maximaal 770 g en is iets minder buigzaam. De maximumlengte van het gehele wapen en van de kling is gelijk aan die van de floret. De kom is echter groter en dieper. De sabel weegt maximaal 500 g en heeft de meest buigzame kling van alle wapenen. De lengte bedraagt maximaal 105 cm, die van de kling maximaal 88 cm. De kom beschermt de hand ook tegen een houw. Floret en degen zijn uitsluitend steekwapens; de sabel wordt zowel voor steken als voor houwen gebruikt.

Bij het schermen op floret en sabel is het trefvlak (het deel van het lichaam waarop een treffer als geldig punt kan worden aangemerkt) beperkt. Trefvlak op floret is het bovenlichaam van kraag tot liesplooien – armen en hoofd niet –, de zij en de rug echter tot de heupen. Op sabel is het gehele bovenlichaam boven de lijn die de verbinding vormt tussen de bovenste punt en van de beide liesplooien, met inbegrip van hoofd en armen, trefvlak. Ook gelden bij het schermen op floret en sabel bijzondere conventies die aan bepaalde acties boven andere de voorrang geven en bepalend zijn voor de puntentoekenning. Overtredingen kunnen in bepaalde gevallen met treffers of met diskwalificatie worden gestraft. Het degenschermen daarentegen is een zo nauwkeurig mogelijke nabootsing van het tweegevecht; het kent weinig conventies en het gehele lichaam is geldig trefvlak. Voor alle wapenen geldt echter als fundamentele regel, dat men de tegenstander op het geldig trefvlak moet raken zonder geraakt te worden. De strenge doorvoering van dit beginsel geeft aan het schermen een grotere fijnheid dan aan de andere verdedigingssporten eigen is. De schermsport werd oorspronkelijk vrijwel uitsluitend door mannen beoefend. Het in wedstrijdverband georganiseerd schermen door vrouwen kwam pas na de Eerste Wereldoorlog op gang en beperkte zich toen uitsluitend tot de floret. De eerste Olympische Spelen (en tevens wereldkampioenschappen) waar vrouwen aan deelnamen, was in Parijs in 1924. Het zou tot de tweede helft van deze eeuw duren voordat het degenschermen door vrouwen internationale erkenning bij de wereldschermbond (FIE) vond. De eerste wereldkampioenschappen waar vrouwen op het wapen degen konden uitkomen, was Denver 1989. Sinds 1996 (Atlanta) is het degenschermen door vrouwen wedstrijdonderdeel van de Olympische Spelen.

In de wedstrijdsport worden de treffers gesignaleerd met behulp van elektrische trefferregistratiesystemen. De wedstrijdlopers zijn 14 m lang; de breedte bedraagt 1, 80–2,00 m. De duur van de wedstrijd (zuivere gevechtsduur) bedraagt maximaal 4 minuten. De wedstrijd eindigt eerder indien een van de schermers vijf geldige treffers heeft geplaatst. De internationale leiding van de schermsport berust bij de in 1913 opgerichte Fédération Internationale d'Escrime (FIE). De nationale organisatie van Nederland is de Koninklijke Nederlandse Algemene Schermbond, opgericht in 1908. In België bestaat naast de Koninklijke Federatie der Belgische Schermkringen (opgericht in 1896) de Bond der Vlaamse Schermkringen van België en de Ligue francophone des cercles d'escrime de Belgique (beide opgericht in 1978).

Terug